Czwarte sprawozdanie Bundestagu dotyczące zaangażowania społecznego pokazuje, że nie wszyscy mają takie same szanse na zaangażowanie się w działalność wolontariacką. Jakie przeszkody występują – i co można poprawić?
Kto się angażuje – a kto nie?
Około 29 milionów osób angażuje się w działalność społeczną.
Różne formy zaangażowania:
- nieformalne w samodzielnie zorganizowanych grupach i inicjatywach
- formalnie jako „wolontariat” w stowarzyszeniach i związkach
- coraz częściej również w formie cyfrowej
Jednak: dochody, wykształcenie i pochodzenie mają duży wpływ na to, kto angażuje się w działalność społeczną. 1 Raport analizuje przeszkody i zawiera zalecenia dotyczące zwiększenia uczestnictwa.
Co powstrzymuje ludzi?
W raporcie wymieniono 13 „przeszkód”, które utrudniają dostęp. 2 Na przykład:
- Brak czasu lub pieniędzy³
- Skomplikowana biurokracja⁴
- Brak uznania5
- Struktury wykluczające6
- Brak dostępu do pomieszczeń lub sieci kontaktów7
Wzmocnienie grup samoorganizujących się
Organizacje skupiające np. migrantów i migrantki, osoby queer lub osoby niepełnosprawne zapewniają ochronę i wzmacniają ich pozycję.
Potrzebują one ukierunkowanego wsparcia i silniejszych powiązań z istniejącymi strukturami. 8
Rozwijać współpracę
Zgodnie z raportem konieczne jest wprowadzenie nowych formatów, np.:
- modele „podziału władzy” → grupa dzieli się swoim czasem, pieniędzmi, przestrzenią lub wiedzą z grupami marginalizowanymi. Grupy te mogą same decydować, w jaki sposób z nich skorzystają. 9
- Nowa logika wsparcia → Postrzeganie zaangażowania nie tylko jako pożytecznej działalności wolontariackiej, ale także jako środka współtworzenia polityki i demokratycznego uczestnictwa10
Zaangażowanie wymaga ochrony
Wiele osób zaangażowanych spotyka się z wrogością.
W raporcie postuluje się:
- Opracowanie koncepcji ochrony osób zaangażowanych11
- Wzmocnienie edukacji obywatelskiej12
- Działania przeciwko strategiom antydemokratycznym
Według raportu środki te miałyby pomóc:
- Należy uchylić ustawy, jeśli w sposób niezamierzony utrudniają one zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego.
- Zreformować prawo dotyczące organizacji pożytku publicznego: zapewnić większą pewność prawną organizacjom zaangażowanym politycznie oraz ochronę przed nadużyciami ze strony grup antydemokratycznych. 13
Lepsze rejestrowanie i ściganie przestępstw popełnianych wobec osób zaangażowanych społecznie.
Zaangażowanie nie może być luksusem
Bariery finansowe uniemożliwiają wielu osobom dostęp.
W raporcie zaleca się:
- Sprawiedliwe wynagrodzenie za działalność społeczną14
- Zabezpieczenie socjalne dla osób zaangażowanych15
Przypisy do źródła „Czwarte sprawozdanie dotyczące zaangażowania”
1. Wszystko, str. 5
2. str. 41
3. str. 42–42
4. i 5. str. 44
6. str. 42
7. str. 43
8. str. 11
9. str. 122
10. str. 67
11. str. 12
12. str. 211
13. Wszystkie, s. 210–211
14. str. 138
15. str. 215