2024 Gönüllüler Anketi’nin başlıca sonuçları

Gönüllü faaliyetler, Almanya’da toplumsal uyumun temel dayanaklarından biri olmaya devam ediyor. Altıncı Alman Gönüllülük Anketi (FWS 2024) şunu göstermektedir: Kriz yıllarına, pandemiye ve ekonomik belirsizliğe rağmen milyonlarca insan gönüllü faaliyetlerde bulunmaya devam etmektedir – ancak bu faaliyetlerin kapsamı, erişim imkânları ve hedef gruplar açısından belirgin değişiklikler gözlemlenmektedir.

Altıncı Alman Gönüllülük Anketi 2024 hakkında

2024 yılında, 14 yaş ve üzeri nüfusun %36,7’si gönüllü faaliyetlerde bulunmaktadır – bu rakam yaklaşık 27 milyon kişiye tekabül etmektedir. Böylelikle gönüllülük oranı yüksek seviyede kalmakla birlikte, 2019’daki oranın (%39,7) biraz altında kalmaktadır. ¹

En yüksek oranlar hâlâ 30–49 yaş grubunda (%40,4) ve 14–29 yaş grubunda (%39,9) görülmektedir. Bu oran ancak 75 yaşından itibaren belirgin bir şekilde düşmektedir (%21,1). ²
İlginç bir nokta: Kadınlar ve erkekler genel olarak eşit sıklıkta gönüllü faaliyetlerde bulunuyorlar – bu, tarihsel bir değişimdir; zira 1999 yılında erkekler bu konuda kadınlardan neredeyse 10 puan öndeydi. ³

Anket, en istikrarlı eşitsizliklerden birini bir kez daha doğruluyor:

• düşük eğitim seviyesi: %24,6,
• orta düzey eğitim: %35,9,
• yüksek okul eğitimi: %45,5.

Farklılıklar bir miktar azalmış olsa da, hâlâ belirgin bir şekilde devam etmektedir. ⁴

2024 yılında, uluslararası aile geçmişi olan kişilerin %28,4’ü gönüllü faaliyetlerde bulunurken, göçmen geçmişi olmayan kişilerde bu oran %40,1’dir. Dikkat çeken bir nokta: Göçmen geçmişi olan kişilerde gönüllü faaliyetlere katılanların oranı sabit kalırken, göçmen geçmişi olmayan kişilerde ise hafif bir düşüş gözlemlenmektedir. Ayrıca: Kendi göç deneyimi olan kişilerde, toplum genelindeki eğilimin aksine, gönüllü faaliyetlere katılım artmaktadır (%20,1’den %25,8’e). Bu kişiler ayrıca mültecilere yönelik faaliyetlere ortalamanın üzerinde sıklıkta katılmaktadır. ⁵

Bölgesel farklılıklara bakıldığında, kırsal bölgelerde yaşayanların şehirdekilere kıyasla hâlâ biraz daha sık gönüllü faaliyetlerde bulundukları görülmektedir. 2024 yılında kırsal kesimde nüfusun %38,4’ü gönüllü faaliyetlerde bulunurken, kentsel bölgelerde bu oran %35,8’dir. Bu fark, 2019’a kıyasla biraz azalmış olsa da hâlâ açıkça görülmektedir. Doğu ile Batı arasında da farklılıklar devam etmektedir. Batı Almanya eyaletlerinde nüfusun %37,3’ü gönüllü faaliyetlerde bulunurken, Doğu’da bu oran %34’tür. 1999 ile 2019 yılları arasında, gönüllü faaliyetler konusunda Doğu ve Batı Almanya arasındaki fark önemli ölçüde azaldı – 7,9 puanlık fark 3,4 puana düştü. Ancak 2024 yılında bu eğilim devam etmemektedir. ⁶

Birçok gönüllü, beş yıl öncesine kıyasla daha düzenli ve daha fazla zaman ayırarak faaliyet gösteriyor: %24’ü haftada 3–5 saat, %19’u ise 6 saat ve üzeri zaman ayırıyor. ⁷ Sıklık da artıyor: %48’i haftada en az bir kez faaliyet gösteriyor. Bu eğilim, gönüllü faaliyetlerin birçok insanın günlük yaşamında hâlâ önemli bir rol oynadığını göstermektedir. ⁸

Spor ve egzersiz, tartışmasız en büyük alan olmaya devam ediyor: Nüfusun neredeyse %13’ü bu alanda faaliyet gösteriyor.

Bunu takip edenler:

• Sosyal faaliyetler – %8,
• Kültür ve müzik – %6,
• Okul ve Anaokulu – %6,

Kilise / Din – %6. ⁹

Dernekler hâlâ merkezi bir rol oynuyor: Gönüllülerin %49’u dernekler kapsamında faaliyet gösteriyor. Son anket yıllarında yükselen bir eğilim olan kendi kendini organize eden gruplar, 2024’te %13 seviyesinde sabit kalıyor. Tüm gönüllülerin yaklaşık dörtte biri yönetim veya yönetim kurulu görevlerini üstleniyor. ¹⁰

2024 yılında gönüllülerin yarısından fazlası tek bir faaliyette yer alırken, büyük bir kısmı aynı anda birden fazla alanda gönüllü olarak çalıştı. Gönüllülerin %26’sı iki paralel faaliyette, %21’i ise üç veya daha fazla faaliyette yer aldı. Böylece gönüllüler ortalama 1,8 faaliyette bulunuyordu; bu rakam, ortalamanın 2,0 olduğu 2019 yılına göre biraz daha düşüktü. ¹¹

Gönüllü faaliyetlerde bulunmayanlar arasında %41’i önümüzdeki 12 ay içinde gönüllü faaliyetlerde bulunmaya istekli olduğunu belirtiyor. Bu potansiyel özellikle gençler arasında oldukça yüksek: 14–29 yaş grubundakilerin %66’sı bu konuda açık olduğunu belirtiyor. ¹²

Gönüllülerin yüzde 10’u, gönüllü faaliyetlerine zaman ayırmayı artık maddi olarak karşılayamadıklarını belirtiyor. 30-49 yaş grubunda ise bu oran yüzde 15’e kadar çıkıyor.

Diğer nedenler:

• zaman yetersizliği (%62),
• sağlıkla ilgili nedenler (%32),

daha az yükümlülük isteme (%31). ¹³

FWS 2024 raporu, istikrarlı ve canlı bir katılımın yanı sıra belirgin yapısal eşitsizlikleri de ortaya koymaktadır. Özellikle olumlu bir gelişme: Gençler ve göç deneyimi olan kişiler giderek daha aktif bir şekilde katılım göstermektedir. Aynı zamanda veriler, siyaset ve toplumun hangi alanlara odaklanması gerektiğini de ortaya koyuyor: zaman kaynakları, erişim imkânları ve sosyal engellerin ortadan kaldırılması.